İçeriğe geç
Tez Danışmanlığı

Sosyal ve idari bilimler

Uluslararası İlişkiler Tez Danışmanlığı

Uluslararası ilişkiler tezlerinde kuram seçimi, tezin tamamını belirler. Realist bir çerçeveyle yazılan bir tez ile inşacı (konstrüktivist) bir çerçeveyle yazılan tez, aynı olayı bambaşka biçimde açıklar. Bu nedenle kuram, giriş bölümünde bir formalite olarak değil, analiz aracı olarak konumlandırılmalıdır.

Yaygın yöntemler

  • Tekil ve karşılaştırmalı vaka çalışması
  • Süreç izleme (process tracing)
  • Söylem analizi
  • Nitel içerik analizi
  • Doküman incelemesi

Yöntem tarafında bu alan ağırlıklı olarak niteldir: vaka çalışması, karşılaştırmalı analiz, söylem ve içerik analizi. Nicel çalışmalar da mümkündür ancak veri seti erişimi (COW, UCDP, Polity) ve ölçüm tartışmaları ek yük getirir.

Güncel olaylar üzerine yazılan tezlerde en büyük risk, olay devam ederken yazmaktır. Süreç değiştikçe tez sürekli güncellenmek zorunda kalır. Bu nedenle kapsamı belirli bir tarih aralığıyla sınırlamak önemlidir.

Kullanılan araçlar ve kaynaklar

  • NVivo
  • MAXQDA
  • UCDP / COW veri tabanları
  • Resmî belge arşivleri

Yöntem ve veri deseni

Uluslararası İlişkiler tezlerinde veri nereden gelir, hangi desen kurulur?

Alanın yöntem geleneği, tez takviminin ve analiz planının büyük bölümünü baştan belirler.

Alandaki tezlerin çoğunluğu nitel ve belge temellidir: bir dış politika kararı, bir kriz ya da bir kurumsal süreç, seçilmiş bir kuram çerçevesinden okunur. Buradaki asıl yöntem kararı kuramın ne zaman seçildiğidir. Kuram vakadan önce seçilip vaka ona göre okunduğunda analiz sınanabilir olur; tersi durumda gerekçelendirme sonradan uydurulmuş görünür.

Vaka çalışması tek başına ya da karşılaştırmalı kurulur. Karşılaştırmalı tasarımda vakaların neden birlikte ele alındığı — benzer koşullar farklı sonuç mu, farklı koşullar benzer sonuç mu — yöntem bölümünde açıkça yazılmalıdır. "İki ülkeyi karşılaştırdım" demek bir tasarım gerekçesi değildir.

Nicel çalışan azınlık, çatışma ve iş birliği veri tabanlarını (UCDP, Correlates of War gibi) kullanır. Bu veri tabanlarının kodlama kuralları kendi tanımlarına dayanır; "çatışma" ya da "müdahale" sayılan olayın eşiği veri tabanına göre değişir. Kullandığınız kaynağın tanımını benimsemek ve tezde açıkça aktarmak zorunludur.

Konu örnekleri

Uluslararası İlişkiler alanında sık çalışılan tez konuları

Aşağıdaki başlıklar hazır konu listesi değil, daraltma sürecine örnek olacak biçimde yazılmış model başlıklardır.

  • 01Türkiye'nin Afrika açılımının inşacı kuram çerçevesinde analizi
  • 02AB'nin göç politikasında dış boyutlandırma stratejisi
  • 03Enerji güvenliğinin bölgesel ittifak tercihleri üzerindeki etkisi
  • 04İnsani müdahale söyleminin BM Güvenlik Konseyi kararlarındaki dönüşümü
  • 05Yumuşak güç araçlarının kamu diplomasisindeki rolü
  • 06Arabuluculuk faaliyetlerinin çatışma çözümündeki etkinliği

Konu seçiminde dikkat

Bu başlıkları olduğu gibi kullanmak yerine kendi bağlamınıza uyarlayın. Konu daraltmanın adımlarını tez konusu rehberimizde ele aldık.

Tıkanma noktaları

Uluslararası İlişkiler tezlerinde en sık karşılaşılan zorluklar

Bu sorunların çoğu, tasarım aşamasında öngörüldüğünde tamamen önlenebilir.

Kuram–vaka uyumsuzluğu

Seçilen kuramın vakayı açıklamakta yetersiz kalması, çoğunlukla kuramın vakadan sonra seçilmesinden kaynaklanır.

Kaynak tek yanlılığı

Yalnızca tek taraflı resmî açıklamalara dayanan analizler, savunmada tarafsızlık eleştirisi alır.

Zaman sınırı belirsizliği

İncelenen dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri gerekçelendirilmediğinde kapsam tartışmalı hâle gelir.

Dil ve arşiv erişimi

Birincil belgelerin bir bölümü yalnızca ilgili ülkenin dilinde bulunur. Çeviriye dayanan analizlerde hangi metnin özgün, hangisinin çeviri olduğu belirtilmediğinde kaynak güvenilirliği sorgulanır.

İlgili hizmetler

Uluslararası İlişkiler tezlerinde en çok istenen destekler

Her başlığın altında, o hizmete neden ihtiyaç duyulduğu yazılıdır.

Araştırma Yöntemi

Kuramın vakadan önce seçilmesini ve vaka seçim ölçütünüzü yazılı bir tasarıma dönüştürürüz.

Literatür Taraması

Birincil belge, farklı taraflardan ikincil kaynak ve alanyazın dengesini kurar, tek yanlılığı işaretleriz.

Veri Analizi

NVivo veya MAXQDA'da kodlama şemasını kurar, kodlayıcılar arası tutarlılığı raporlanabilir hâle getiririz.

Sık sorulan sorular

Uluslararası İlişkiler tezleri hakkında

Nitel tezde kaç kaynak yeterlidir?

Belirleyici olan sayı değil çeşitliliktir: birincil belgeler, farklı taraflardan ikincil kaynaklar ve alanyazın birlikte kullanılmalıdır.

Söylem analizi nasıl sistematik hâle getirilir?

Analiz birimini (konuşma, belge, haber metni), kodlama şemasını ve seçim ölçütlerini önceden tanımlayarak. Bu üçü yazılmadığında analiz kişisel yoruma indirgenir.

Vaka çalışmasında kaç vaka incelemeliyim?

Tek vaka da meşru bir tasarımdır; belirleyici olan sayı değil seçim gerekçesidir. Tek vaka, kuramı sınamak için kritik ya da aşırı bir örnek olduğunda güçlüdür. Karşılaştırmalı tasarımda ise vakaların hangi boyutta benzeşip hangisinde ayrıştığını baştan tanımlamanız gerekir.

Uluslararası İlişkiler tezinizi birlikte değerlendirelim

Alanınıza hâkim bir danışmanla 30 dakikalık ücretsiz ön görüşme yapın; hangi aşamada ne yapmanız gerektiğini birlikte netleştirelim.

Ödeme ön görüşmeden sonra · Kapsam yazılı olarak netleşir · Hafta içi 09.00 – 19.00, Cumartesi 10.00 – 16.00