Eğitim bilimleri
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) Tez Danışmanlığı
PDR tezlerinin ayırt edici yanı, çoğunlukla bir müdahale programının etkililiğini sınamalarıdır. Psikoeğitim programı geliştirme çalışmaları ön test–son test kontrol gruplu desenle yürütülür ve izleme ölçümü içerir.
Yaygın yöntemler
- Ön test–son test kontrol gruplu deneysel desen
- İzleme ölçümlü yarı deneysel desen
- İlişkisel tarama
- Karma yöntem
Okul örnekleminde veri toplamak için Millî Eğitim Bakanlığı il/ilçe müdürlüğü izni gerekir. Bu izin etik kurul onayından ayrıdır ve genellikle onay belgesinin ibrazını ister; iki süreci sıralı değil paralel yürütmek zaman kazandırır.
Reşit olmayan katılımcılarda veli onamı zorunludur. Onam formlarının dağıtımı ve toplanması, veri toplama takviminde çoğu öğrencinin öngördüğünden daha uzun sürer.
Kullanılan araçlar ve kaynaklar
- SPSS
- Jamovi
- G*Power
- MEB izin süreçleri
Yöntem ve veri deseni
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık tezlerinde veri nereden gelir, hangi desen kurulur?
Alanın yöntem geleneği, tez takviminin ve analiz planının büyük bölümünü baştan belirler.
Alanın ayırt edici deseni, çok oturumlu bir psikoeğitim ya da danışma programının etkisini sınayan ön test-son test kontrol gruplu kurgudur. Program genellikle 6–10 oturumdur ve bu, tezin takvimini doğrudan belirler: uygulama tek başına bir dönemi kapsar, izleme ölçümü eklenirse süre daha da uzar.
İkinci yaygın desen ilişkisel taramadır: okul ya da üniversite örnekleminde psikolojik değişkenler arası ilişki modellenir. Bu yol daha hızlıdır ama alanın uygulama kimliğine daha uzaktır; danışmanlar çoğunlukla bir müdahale bileşeni bekler.
Ölçüm tarafında dikkat edilmesi gereken şey, kullanılan araçların yaş grubuna uygun sürümünün seçilmesidir. Aynı yapıyı ölçen ölçeğin çocuk, ergen ve yetişkin formları farklı madde sayılarına ve farklı norm değerlerine sahiptir; yanlış form seçimi bütün analizi geçersiz kılar.
Konu örnekleri
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık alanında sık çalışılan tez konuları
Aşağıdaki başlıklar hazır konu listesi değil, daraltma sürecine örnek olacak biçimde yazılmış model başlıklardır.
- 01Bilişsel davranışçı temelli psikoeğitim programının sınav kaygısına etkisi
- 02Akran zorbalığını önleme programının etkililiği
- 03Ergenlerde duygu düzenleme becerilerinin okul uyumuyla ilişkisi
- 04Kariyer kararsızlığının mesleki olgunlukla ilişkisi
- 05Okul psikolojik danışmanlarının mesleki tükenmişlik düzeyleri
- 06Çözüm odaklı kısa süreli danışmanın öz yeterlik üzerindeki etkisi
Konu seçiminde dikkat
Tıkanma noktaları
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık tezlerinde en sık karşılaşılan zorluklar
Bu sorunların çoğu, tasarım aşamasında öngörüldüğünde tamamen önlenebilir.
Grup kaybı
Çok oturumlu programlarda katılımcı devamsızlığı analiz gücünü düşürür; başlangıçta yedek katılımcı planlanmalıdır.
İzin zinciri
Etik kurul, il millî eğitim müdürlüğü ve okul yönetimi izinlerinin sırayla alınması bazen bir dönemi bulur.
Kontrol grubu etiği
Etkili bulunan programın kontrol grubuna da uygulanacağının taahhüt edilmesi, etik kurul tarafından beklenir.
İzleme ölçümünün atlanması
Son test hemen program bitiminde alındığında etkinin kalıcı olup olmadığı bilinemez. Dört-altı hafta sonra alınacak izleme ölçümü, savunmada tezin en güçlü kozudur.
İlgili hizmetler
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık tezlerinde en çok istenen destekler
Her başlığın altında, o hizmete neden ihtiyaç duyulduğu yazılıdır.
Araştırma Yöntemi
Oturum sayısı, kontrol grubu tipi ve izleme ölçümünü etik kurulun kabul edeceği biçimde kurgularız.
SPSS Analizi
Karışık desen ANOVA ile ANCOVA arasındaki seçimi ön test denkliğine bakarak yapar, çıktıyı yorumlarız.
Yüksek Lisans Tez Danışmanlığı
İki dönemi kapsayan uygulama takvimini jüri döneminize göre geriye doğru planlarız.
Sık sorulan sorular
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık tezleri hakkında
Kontrol grubu bulmakta zorlanıyorum, ne yapabilirim?
Bekleme listesi kontrol grubu (waitlist) yaygın ve etik açıdan tercih edilen bir çözümdür: program bitiminde aynı içerik kontrol grubuna da uygulanır.
Program geliştirme tezi ne kadar sürer?
Program tasarımı, uzman görüşü, pilot uygulama ve asıl uygulamayla birlikte genellikle iki dönemi bulur. Takvimi buna göre kurgularız.
Ön test-son test verisini hangi testle analiz etmeliyim?
İki grup ve iki ölçüm varsa karışık desen ANOVA yaygın seçimdir; grup × zaman etkileşimi asıl bakılacak terimdir. Ön test puanları gruplar arasında farklıysa ANCOVA daha uygundur ve ön test puanı ortak değişken olarak modele girer. Hangisinin uygun olduğuna ön test denkliğine bakarak karar veririz.
İlgili sayfalar
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık tezinizi birlikte değerlendirelim
Alanınıza hâkim bir danışmanla 30 dakikalık ücretsiz ön görüşme yapın; hangi aşamada ne yapmanız gerektiğini birlikte netleştirelim.
Ödeme ön görüşmeden sonra · Kapsam yazılı olarak netleşir · Hafta içi 09.00 – 19.00, Cumartesi 10.00 – 16.00